چگونه تمرکز کودک را افزایش دهیم؟
بسیاری از والدین از بیدقتی، حواسپرتی یا کامل نکردن تکالیف توسط کودک شکایت دارند. کاهش تمرکز در کودکان میتواند دلایل مختلفی مثل اضطراب، کمبود خواب، استفاده زیاد از موبایل یا بیش فعالی داشته باشد. خوشبختانه با شناسایی علت اصلی و استفاده از بازیهای تقویت تمرکز، میتوان توجه و تمرکز کودک را تا حد زیادی افزایش داد. یکی از روش های درمانی که میتواند به کاهش مشکلات رفتاری کودکان با تمرکز پایین کمک کند، بازی درمانی است. در این مقاله قصد داریم به یکی از پرسش های رایج والدین یعنی چگونه تمرکز کودک را افزایش دهیم؟ پاسخ دهیم و شما را با علتهای کمبود تمرکز در کودکان و ۶ بازی موثر برای تقویت تمرکز و توجه آشنا کنیم.علت های پایین بودن تمرکز در کودکان
۱. کمبود خواب در کودکان
وقتی کودک کم میخوابد، مغز فرصت کافی برای استراحت و بازسازی ندارد و همین باعث حواس پرتی میشود. خواب ناکافی باعث کاهش انرژی، بی حوصلگی و عدم تمرکز در فعالیت های طولانی میگردد.۲. استفاده زیاد از موبایل و تبلت
صفحه نمایشها توجه کودک را به محرک های سریع عادت میدهند و تمرکز روی کارهای آرام را سخت میکنند.۳. تغذیه نامناسب
کودکانی که صبحانه نمیخورند یا غذاهای شیرین و بی ارزش مصرف میکنند، افت انرژی بیشتری دارند.۴. استرس و اضطراب کودک
وقتی کودک مضطرب است، ذهن او درگیر فکرها و نگرانیها میشود و جایی برای تمرکز باقی نمیماند.۵. بیش فعالی و کم توجهی(ADHD)
کودکان بیشفعال معمولا بانشستن طولانی و توجه پایدار مشکل دارند.۶. مشکلات خانوادگی یا عاطفی
وقتی تنش ها بین والدین زیاد باشد، کودک احساس ناامنی ذهنی پیدا میکند و ذهن کودک مشغول مسائل احساسی میشود.۷. تماشای زیاد تلوزیون
تلوزیون مثل موبایل توجه سریع و لحظه ای میطلبد و تمرکز عمیق را کمرنگ میکند.۸. کمبود آهن یا ویتامین ها
کمبود آهن، B12 و ویتامین D باعث کاهش انرژی و کندی عملکرد مغز میشود.۹. محیط شلوغ و پر سر و صدا
در محیط شلوغ و نامنظم، هر صدای کوچک یا وسیلهی اضافی میتواند جریان توجه را قطع کند.۶ بازی موثر برای افزایش تمرکز
۱. بازی پازل کودکان
یک پازل ساده انتخاب کنید و چند قطعه از پازل را جدا بگذارید و بقیه را جلوی کودک پخش کنید. قطعهها را یکی یکی نشان بدهید و از کودک بپرسید:” فکر میکنی این کجای تصویر میره؟” و کودک هرقطعه را نگاه کند و سعی کند درجای درست قرار دهد.
۲. لگو و ساختنی
کودک با کنارهم گذاشتن قطعات مختلف باید روی شکل نهایی تمرکز کند. این بازی قدرت تمرکز و هماهنگی چشم و دست را افزایش میدهد.۳. بازی پیدا کردن تفاوت تصویر
در این بازی چون کودک باید تفاوت های کوچک بین دو تصویر را پیدا کند، این فعالیت دقت بصری و توجه به جزئیات را تقویت میکند.
۴. بازی تمرکزی در خانه
بازی های ساده مثل مرتب کردن اشیا یا دنبال کردن دستورها در خانه قابل انجام هستند. این فعالیت ها تمرکز کودک را در محیط روزمره تقویت میکند.۵. بازی سودوکو کودکانه
سودوکو قدرت تفکر منطقی و تمرکز ذهنی را در کودک افزایش میدهد.
۶. رنگ آمیزی برای افزایش تمرکز
رنگ آمیزی کودک را تشویق میکند مدت زمان بیشتری روی یک فعالیت بماند. این کار آرامش ذهنی و تمرکز را افزایش میدهد.
چه زمانی برای مشکلات تمرکز کودک به روانشناس مراجعه کنیم؟
اگر کودک شما با وجود تمرینها و بازیهای تمرکزی همچنان در انجام تکالیف، گوش دادن، یادگیری یا کنترل رفتار مشکل دارد، بهتر است ارزیابی تخصصی انجام شود. گاهی مشکلات تمرکز میتوانند با اضطراب، اختلال یادگیری یا بیش فعالی مرتبط باشند. اگر کودک شما در کنار مشکلات تمرکز، در درس خواندن و برنامهریزی تحصیلی هم مشکل دارد، مطالعه صفحه مشاوره تحصیلی کودکان میتواند کمککننده باشد. همچنین اگر کودک شما به علت عدم علاقه و انگیزه به درس دچار مشکل شده است مطالعه مقاله اگر کودک درس نمیخواند چه کنیم؟ میتواند برای شما مفید باشد.پاسخ به پرسش های رایج والدین
چرا کودک تمرکز کافی ندارد؟
کمبود خواب، اضطراب، استفاده زیاد از موبایل، بیش فعالی و محیط شلوغ از مهمترین علتهای کاهش تمرکز در کودکان هستند.چه بازیهایی تمرکز کودک را افزایش میدهند؟
پازل، لگو، سودوکو کودکانه، رنگآمیزی و بازی پیدا کردن تفاوت تصاویر از بهترین بازیهای تقویت تمرکز هستند.آیا اضطراب باعث کاهش تمرکز کودک میشود؟
بله. اضطراب ذهن کودک را درگیر نگرانی میکند و باعث کاهش توجه و تمرکز میشود. مطالعه مقاله چگونه اضطراب امتحان در کودکان را کاهش دهیم میتواند برای شما مفید باشد.جمعبندی
با بررسی تمرکز و توجه در کودکان به این نتیجه میرسیم که آرامش و ایجاد محیط آرام برای کودک تاثیر زیادی بر تمرکز دارد و انجام بازی های ساده میتواند این آرامش و تمرکز را در کودک تقویت کند. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید از سایت های زیر استفاده کنید: Child Mind Institute Centers for Disease Control and Prevention (CDC) American Academy of Pediatricsنویسندگان
فاطمه بقایی مقدم : کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی | مشاور مدرسه
فاطمه رکابساز: کارشناس آموزش ابتدایی ، آموزگار رسمی آموزش و پرورش
این مطلب با هدف افزایش آگاهی والدین و دانشآموزان نوشته شده و جایگزین ارزیابی یا مشاوره تخصصی نیست. اگر دانشآموز بین چند رشته مردد است یا نتیجه هدایت تحصیلی با علاقه و توانایی او هماهنگ نیست، بهتر است شرایط بهصورت اختصاصی بررسی شود.
