اگر کودک درس نمیخواند چه کنیم؟
9 روش موثر افزایش انگیزه درس خواندن در کودکان
چرا کودک درس نمیخواند ؟
یکی از نگرانی های بسیاری از والدین و حتی معلمان و مربیان کودک این است که فرزند و یا دانش آموزشان علاقه ای به درس خواندن ندارد، از انجام تکلیف فرار میکند، تمرکز و توجه لازم را ندارد و یا دوست دارد تمام وقت خود را صرف بازی و سرگرمی کند.طبق تحقیقات منتشر شده در Child Mind Institute بیعلاقگی کودک به درس میتواند با مشکلات رفتاری یا اضطرابی مرتبط باشد که نیاز به بررسی تخصصی دارد. در این مقاله به دنبال آگاهی دادن به والدین و مربیان در مورد علت درس نخواندن کودکان و همچنین ارائه راهکارهای عملی برای رفع مسئله بی علاقگی کودک به درس و تشویق کودک به درس خواندن هستیم.علت درس نخواندن کودک چیست؟
بسیاری از والدین میپرسند: اگر کودک درس نمیخواند چه کنیم؟
در اینجا باهم به بررسی علت های درس نخواندن کودک میپردازیم. شایع ترین علت ها عبارت اند از:۱. نداشتن انگیزه درونی
کودک مدام نیازمند دریافت پاداش های بیرون مثل گرفتن جایزه و یا تشویق های زبانی مداوم توسط والدین یا معلم خود میباشد و بدون آنها نمیتواند علاقه و احساس خوبی نسبت به درس خواندن پیدا کند. درواقع هدفی برای درس خواندن که او را به سمت آن حرکت دهد پیدا نمیکند.۲. اختلالات یادگیری
مشکلاتی مانند اختلال در درس ریاضی، اختلال خواندن و یا نوشتن به ویژه در سال های آغاز تحصیل کودک میتواند باعث ایجاد سرخوردگی و خجالت کودک مقابل همسالان خود شود. در چنین شرایطی، مشاوره تحصیلی و بررسی تخصصی مشکلات یادگیری کودک میتواند به شناسایی دقیق مشکل کمک کند.۳. کمالگرایی والدین
فشار زیاد والدین برای درس خواندن کودک و انجام تکالیف درسی به نحو احسن و بدون هیچ اشکال و ایرادی میتواند در کودک ترس از شکست و در نتیجه فرار از مطالعه و نوشتن را ایجاد کند.۴. اعتیاد به فضای مجازی
جذابیت های بصری فضای مجازی و بازی های الکترونیکی گوناگون بیشتر از درس خواندن است و کودک ترجیح میدهد به سمت این فعالیت ها برود تا اینکه سمت مطالعه و درس خواندن حرکت کند.۵. خستگی و کمبود خواب
کمبود خواب و یا خواب در ساعات غیر مفید برای بدن به ویژه در کودکانی که در سن رشد هستند، باعث افت انرژی،نداشتن تمرکز و در نتیجه بیحوصلگی برای درس خواندن میشود.
۹ راهکار موثر: اگر کودک درس نمیخواند چه کنیم؟
۱. ایجاد روتین و برنامه منظم
وقتی کودک ساعت و برنامه مشخص و منظمی برای درس خواندن داشته باشد؛ این احساس امنیت باعث منظم تر شدن کودک در انجام وظایف تحصیلی خود میشود. اگر والدین در برنامهریزی درسی کودک دچار سردرگمی هستند، مشاوره تحصیلی کودکان میتواند به طراحی یک برنامه مناسب کمک کند.۲. محیط مطالعه را ساماندهی و نظم دهید
محیطی که کودک در آن درس میخواند باید در مکانی آرام، با نور کافی و دور از سر و صدای محیط باشد. وقتی محیط درس خواندن آرام و مهیا باشد، کودک تمرکز بیشتری خواهد داشت.۳. از تشویق های کوچک و هدفمند استفاده کنید
به جای وعده های بزرگ مثل خرید دوچرخه و…، از تشویق های کوچک و مورد علاقه کودک استفاده کنید. مثلا گردونه ی تشویقی درست کنید و روی آن علایق کودک را بنویسید و گردونه را بچرخانید. مثلا اگر مشق هایت را نوشتی باهم آشپزی میکنیم.۴. درس را به زندگی واقعی وصل کنید
براس اینکه دانش آموز از انجام تکالیف ریاضی لذت ببرد، او را به فروشگاه ببرید تا کاربرد ریاضی را در حساب و کتاب درک کند.۵. به جای نتیجه بر تلاش تمرکز کنید
فقط به نمره ۲۰ دانش آموز نگاه نکنید. بلکه از تلاش و پشتکار او تعریف کنید.۶. تکالیف بزرگ را به قطعات کوچک تقسیم کنید
حجم زیاد درس و تکلیف باعث ترس و خستگی کودک میشود. به او کمک کنید تکالیف خود را به بخش های ۱۰ تا ۱۵ دقیقه ای تقسیم کند و بین هر بخش استراحت کوتاهی داشته باشد.۷. با مطالعه کردن، الگوی کودک باشید
نمیتوان از کودکی که والدینش مدام سرگرم گوشی هستند، انتظار کتابخوانی داشت. در ساعاتی از روز با کودک کتاب بخوانید.۸. از بازی و تکنولوژی کمک بگیرید
اپلیکیشن های آموزشی و بازیهای فکری میتوانند مفاهیم سخت درسی را شیرین تر کنند.۹. بررسی سلامت جسمی و روانی
گاهی علت درس نخواندن، ضعف بینایی، شنوایی، یا کم خونی و یا کمبود ویتامین است. حتما از سلامت جسمی کودک مطمئن شوید..
سوالات متداول
چرا کودک من علاقهای به درس خواندن ندارد؟
بیانگیزگی، مشکلات یادگیری، اضطراب، فشار زیاد والدین یا وابستگی به فضای مجازی میتواند از دلایل اصلی باشد.برای افزایش انگیزه درس خواندن کودک چه کنیم؟
ایجاد برنامه منظم، تشویق هدفمند، کاهش فشار روانی و ایجاد محیط آرام برای مطالعه میتواند موثر باشد.آیا بازی و موبایل باعث درس نخواندن کودک میشود؟
استفاده بیش از حد از بازی و فضای مجازی میتواند تمرکز و انگیزه کودک برای درس خواندن را کاهش دهد.جمع بندی
درآخر لازم است بگوییم بی علاقگی به درس فقط به انگیزه مربوط نمیشود و میتواند نشانه ای از اضطراب، مشکلات رفتاری یل اختلالات یادگیری باشد که در این شرایط بهتر است ارزیابی تخصصی انجام شود. گاهی بیعلاقگی به درس فقط به انگیزه مربوط نمیشود و ممکن است نشانهای از اضطراب، مشکلات رفتاری یا اختلالات یادگیری باشد. در چنین شرایطی بهتر است ارزیابی تخصصی انجام شود. درنهایت در پاسخ به این سوال که “اگر کودک درس نمیخواند چه کنیم؟” باید گفت راه حل اصلی همان صبر و رفاقت با کودک است. تغییر رفتار کودک نیازمند زمان و انجام راهکارهای عملی و مکرر است که علاقه ی کودک به درس خواندن را تقویت میکند. و در آخر اگر فرزندتان برای درس خواندن انگیزه ندارد یا در انجام تکالیف دچار مشکل است، مشاوره تخصصی میتواند به شناسایی علت و پیدا کردن راهکار مناسب کمک کند. برای دریافت مشاوره اینجا کلیک کنید.
برای مطالعه بیشتر درباره انگیزه تحصیلی کودکان میتوانید به منابع زیر مراجعه کنید:
نویسندگان
فاطمه بقایی مقدم : کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی | مشاور مدرسه
فاطمه رکابساز: کارشناس آموزش ابتدایی ، آموزگار رسمی آموزش و پرورش
این مطلب با هدف افزایش آگاهی والدین و دانشآموزان نوشته شده و جایگزین ارزیابی یا مشاوره تخصصی نیست. اگر دانشآموز بین چند رشته مردد است یا نتیجه هدایت تحصیلی با علاقه و توانایی او هماهنگ نیست، بهتر است شرایط بهصورت اختصاصی بررسی شود.
